Plas- en poepstress: hoe scoort Voorschoten?

Als MDL-arts zag ik dagelijks wat een gebrek aan openbare toiletten doet met mensen. Patiënten met darm- of blaasproblemen durven hun huis niet meer uit, uit angst voor aandrang zonder voorziening in de buurt. Hun verhalen zijn exemplarisch voor een groeiend maatschappelijk probleem.

Onlangs besteedde Lubach er al aandacht aan. Nederland telt slechts 600 openbare toiletten – voornamelijk urinoirs – en zo’n 9.000 bij winkels. Voor 18 miljoen inwoners is dat nog geen 10.000 plekken. Een kwart van de Nederlanders blijft hierdoor wel eens thuis. Vrouwen worden dubbel geraakt: zij zijn aangewezen op een geschikt toilet én hebben vaker te maken met lange wachttijden. Ook mensen met een rolstoel of medische aandoening worden vergeten. En betalen moet je vaak ook nog – zelfs bij de HEMA, stations en tankstations.

Hoe kan het elders wél? In Duitsland zijn er vier keer zoveel toiletten per inwoner en alleen Parijs telt er al 750. Het contrast is het grootst met Azië: in Zuid-Korea, Japan en Chinese steden zijn overal gratis, schone toiletten, vaak bemand door een schoonmaker. In Zuid-Korea staat zelfs een museum in de vorm van een toilet – een teken dat een samenleving haar voorzieningen serieus neemt (foto).

De Nederlandse ‘Toiletalliantie-HogeNood’ beoordeelt gemeenten op aantal toiletten, de 500-meter-norm en actief beleid. Voorschoten staat op de ranglijst van 2025 teleurstellend op de 174e plaats van de 341 gemeenten. Dat is middenmoot, maar voor inwoners met een zwakke blaas of darm is dat een groot probleem.

In plaats van boetes voor wildplassen zou de gemeente beter moeten kijken naar de aanpak in Azië: een beschaving wordt afgemeten aan haar toiletten. Het is geen kwestie van geld, maar van prioriteiten - en van menselijkheid. Laten we in Voorschoten het voortouw nemen en niet achterblijven.

Hans Vasen