Hoe ‘ziek’ zijn onze verdienmodellen (vervolg)

Omdat veel van wat ons (dus niet alleen te dikke kinderen) in het dagelijks leven wordt aangeboden ziekmakende effecten heeft op ons lijf sprak ik in de laatste columns van ‘zieke verdienmodellen’. Producenten komen daarbij dan altijd weer weg met de opmerking dat zoiets niet bewezen is. En dat is wel waar. Want een oorzakelijk bewijs (B komt door A) is vaak ook moeilijk aan te tonen. Maar dit neemt niet weg dat er tussen B en A wel degelijk samenhang kan zijn. Zo staat het vast dat wonen in de Randstad ongezonder is dan wonen op het platte land (tenminste ver van de geiten). En ook dat roken een verhoogde kans geeft op longkanker. Zo zijn er veel meer verbanden overtuigend aanwezig.

(Kinder)obesitas (zie vorige column) is zoiets waar producenten van voedsel geen enkele boodschap aan (hoeven te) hebben. Zo ook is dat het geval met de productie van vapes. Zeker, we leven in een vrij land en daarbinnen mag ieder doen wat hij of zij wil, ook ondernemers. Maar als je ouders op de man of vrouw af zou vragen: ‘wilt u dat uw kind al jong gebukt gaat onder te zwaar overgewicht of rotte longen, dan zeggen deze ouders: “neen!’. En dat wordt dus bedoeld met ‘ziekmakende verdienmodellen’: met open ogen (veel) verdienen aan zaken waarvan we weten dat deze regelrecht schade toebrengen aan onze kinderen (en ook aan ons volwassenen). Voor de schade aan onze gezondheid, die hiermee wordt opgelopen (obesitas en meer), draaien we met ons allen dan op.

In dit verband is een ander, op zich niet meer zo nieuw maar door zijn actualiteit in het oog springend verschijnsel de beschikbaarheid van vapes en de populariteit hiervan bij jongeren. Google vertelt u: ‘Vapen is het inhaleren van damp uit een elektronische sigaret (e-sigaret), die een verwarmde vloeistof (e-liquid) verdampt, in plaats van tabak (-); de vloeistof bevat vaak nicotine, smaakstoffen, glycerol en andere chemicaliën die schadelijk zijn, vooral voor jongeren wier hersenen nog in ontwikkeling zijn, met risico’s voor longen, hart en mentale gezondheid’. Vapen is ook schadelijker en verslavender dan sigaretten roken, geeft op korte termijn schade aan longen, hart, bloedvaten en hersenen en nicotinevergiftiging. Zeer problematisch en ook gevaarlijk, maar het is niet anders. Wie dit leest kan serieus schrikken, maar zou moeten weten dat deze golf van schadelijke giftige stoffen onder jongeren tamelijk normaal wordt gevonden en zeer lucratief is voor de producent (hij/zij verdient er goed aan). Stel u voor: u bent de baas van een sigarettenfabriek, maar de sigaret wordt steeds minder verkocht. In het laboratorium van uw fabriek wordt gesleuteld aan alternatieven, zodat de omzet en daarmee de verdiensten op peil kunnen blijven. En daar is dan na lang gesleutel eindelijk de vape! Met duizenden tegelijk en in grote dozen gaan ze uw fabriek uit. Hoe zou u slapen? Wilt u als ouder van uw kinderen dat zij al snel met rotte longen door het leven moeten en de trap niet goed meer op kunnen?

Als het ‘verdienmodel’ de enige maatstaf zou zijn voor ons handelen, dan gaan we daar als ‘samenleving’ nog wel een flinke prijs voor betalen. Er is dus meer, en dat in een volgende column.

Gijs van der Zalm ©