Van Persoon tot persoon

16 mei 2025, 08:00 Algemeen

Estafette-interview door Marleen Persoon over inwoners uit de regio die vertellen over keuzes die zij gemaakt hebben en over onderwerpen die hen raken. Deze week Panja Zwaan-de Klerk, 43 jaar. Panja is getrouwd en heeft samen met haar man Pim twee dochters. Panja is Cultuurcoach bij BplusC Leiden.

Panja Zwaan-de Klerk: ‘Cultuur geeft een geluksmoment en dat gun ik iedereen’
Op een zonnige ochtend spreken we af met Panja Zwaan-de Klerk (43) in Voorschoten. Samen met haar man Pim, hun dochters Tess en Zoey van bijna negen en Britse korthaar Dexter woont ze alweer vijf jaar in het dorp. Panja’s verhaal is er een van avontuur, verbinding en de kracht van cultuur.

Van Den Haag naar de Amerikaanse zuidoostkust
Panja groeide op in Den Haag en studeerde Culturele en Maatschappelijke Vorming aan de Haagse Hogeschool. “Dat was een brede opleiding, met aandacht voor sociaal cultureel werk en projecten binnen culturele instellingen,” vertelt ze. Op haar 33ste verruilde ze samen met haar man Den Haag voor de Verenigde Staten, vanwege zijn werk. Ze belandden in Charlotte, North Carolina, bekend om haar uitgestrekte groene wijken en ligging tussen de Appalachen en de Atlantische kust.

“Charlotte was in veel opzichten een droomplek, het leven was er relaxed, we genoten van de natuur, van de mix van culturen en de zuidelijke gastvrijheid.” Wat begon als een avontuur voor twee, werd onverwacht een avontuur voor vier toen Panja daar zwanger bleek van een tweeling. “Dat was echt een groot cadeau.”

Terug naar huis, maar dan anders
Toen de meisjes drie waren, begonnen Panja en Pim na te denken over de toekomst. “We misten onze familie, het knusse van Nederland en het gevoel van verbondenheid. We wisten dat als we nog langer zouden blijven, de overstap steeds moeilijker zou worden. Dus besloten we terug te keren.”

Ze landden vlak voor de coronapandemie in Nederland, tijdelijk in een huurhuis in de Voorschotense Nassauwijk. “Voorschoten was eigenlijk een toevalstreffer,” lacht Panja. “We zochten een plek centraal tussen Den Haag en Schiphol, met groen en ruimte voor de kinderen. Terug naar Den Haag voelde niet goed; het was niet meer het Den Haag van vroeger, en wij waren vijf jaar ouder en twee kinderen rijker.”

Al snel bleek Voorschoten een schot in de roos. Na een korte huurperiode kochten ze een huis in de wijk Adegeest. “De kinderen konden hier meteen naar school en dat maakte dat we snel mensen leerden kennen. Het is veilig, groen en overzichtelijk, met leuke sportverenigingen en het Adegeestpark om de hoek.”

Cultuur als rode draad
Toen de tweeling naar school ging, begon het bij Panja te kriebelen om weer aan het werk te gaan. Ze vond haar plek bij BplusC Leiden, de organisatie voor bibliotheek en cultuur. Als Cultuurcoach richt zij zich vooral op het bereikbaar maken van cultuur voor mensen voor wie dat niet vanzelfsprekend is. “Er zijn zoveel kinderen en volwassenen die weinig in aanraking komen met kunst en cultuur. En juist die kleine ervaringen een voorstelling, schilderworkshop of een dansles kunnen echt iets losmaken.”

Van de diverse projecten waar ze aan meewerkt, vindt ze Verwonder om de hoek een bijzondere. “Dat is een initiatief voor kinderen, waarbij culturele activiteiten binnen en buiten school samenkomen. Kinderen ontdekken zo op speelse manier wat er allemaal is: toneel, muziek, beeldende kunst, dans. Ik werk in Leiden, maar wat leuk is, is dat mijn dochters dit project ook meemaken in Voorschoten in samenwerking met de Cultuurfabriek Voorschoten.”

Trots is Panja op het project Cultuuruur, georganiseerd voor senioren met beperkte sociale contacten, waar cultuur ingezet wordt om te verbinden. “We werken samen met musea en culturele partners uit de regio. Het gaat niet alleen om cultuur snuiven, maar vooral om mensen bij elkaar brengen. Je ziet mensen echt opleven.”

Actief in het dorp
Ook buiten haar werk is Panja actief in Voorschoten. Ze is voorzitter van de ouderraad van
basisschool De Fortgens en zette zich in voor de aanleg van een groen schoolplein. “Kinderen hebben baat bij een natuurlijke speelomgeving. Samen met de ouderraad hebben we dat erdoor gekregen, en nu ligt er een prachtig plein waar de kinderen naar hartenlust kunnen spelen en ontdekken.”

Sporten doet ze in de buitenlucht, bij Met Madicken, in park Adegeest. Daarnaast is het gezin ook op de sportvelden van Voorschoten te vinden, zowel binnen bij Avanti Dans als buiten op het hockeyveld van Forescate.

Verbinder pur sang
Panja noemt zichzelf een echte verbinder. “Ik zie kansen, leg snel contact en geniet ervan om mensen bij elkaar te brengen. Of het nu gaat om ouders op school, collega’s of bewoners van de wijk dat persoonlijke contact maakt alles leuker.”

Wat ze het mooiste vindt aan haar werk en vrijwilligersactiviteiten? “De kleine geluksmomenten. Dat iemand een schilderij maakt, voor het eerst een instrument probeert of na een lezing in gesprek raakt met een ander. Dat gun ik iedereen. Want cultuur, in welke vorm dan ook, brengt mensen samen en geeft energie.”

Het estafette-stokje gaat naar Clarisse Kers - Van der Veldt.